زیرشاخههای دوچرخه کوهستان
Cross Country (XC) (کراس کانتری)
برای مسیرهای طولانی و نسبتاً هموار طراحی شده است. سبک و سریع بوده و برای رکابزنی بهینه است. آنها برای رکابزدنهای آخر هفته و استفاده روزمره هم گزینههای بسیار خوبی هستند. دوچرخه کراسکانتری که معمولاً به آن XC هم گفته میشود روی این تمرکز دارد که در همهجا سریع باشید، نه فقط در سرازیریها. برخلاف سبکهای اندورو یا دانهیل، در XC هدف این است که هم در سربالاییها، هم در مسیرهای صاف و هم در سرازیریها با سرعت بالا رکاب بزنید.ریشههای دوچرخهسواری کوهستان به همین سبک کراسکانتری برمیگردد و هنوز هم این رشته بسیار محبوب و پرطرفدار است.دوچرخه مناسب XC معمولاً یک دوچرخه کوهستان سبک است. حتی مدلهای دو کمک (تعلیق کامل) در این دسته هم طوری طراحی میشوند که وزن کم و بازدهی بالا داشته باشند. به همین دلیل، نسبت به دوچرخههای اندورو یا تریل، برای سرازیریهای خیلی سنگین و مسیرهای بسیار خشن مناسب نیستند. کورس تعلیق: جلو 100–120 میلیمتر و معمولا فاقد کمک عقب هستند.
Trail (تریل)
متعادلترین نوع MTB و مناسب اکثر کاربران. ترکیبی از توانایی صعود و کنترل در سرازیری. دوچرخه تریل ایدهآل، باید محکم، چندمنظوره و لذتبخش باشد. سبک بودن هم همیشه یک مزیت مهم محسوب میشود، چون در دوچرخهسواری تریل معمولاً مقدار زیادی سربالایی وجود دارد.بیشتر دوچرخههای تریل دارای سیستم تعلیق کامل (Full Suspension) هستند و کورس تعلیق آنها از دوچرخههای کراسکانتری بیشتر، اما از دوچرخههای اندورو کمتر است. معمولاً میزان کورس این دوچرخهها در حدود ۱4۰ تا ۱۶۰ میلیمتر قرار دارد.قابلیت قفل کردن کمکفنرها (Lockout) در دوچرخههای تریل بسیار مهم است، چون باعث میشود بالا رفتن از سربالاییها بسیار آسانتر و بهینهتر شود.علاوه بر این، استفاده از لوله زین تلسکوپی (Dropper Post) تقریباً ضروری است؛ چون باعث میشود در سرازیریها کنترل و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید و در سربالاییها هم سریعتر و راحتتر رکاب بزنید.
Enduro (اندرو)
دوچرخه اندرو برای مسیرهای فنی و سراشیبیهای سخت طراحی شده است. کنترل بالا در سرعتهای زیاد. دوچرخهسواری اندورو ریشه در مسابقات اندرو دارد؛ جایی که رکابزنها روی بخشهای مشخصی از مسیر (معمولاً سرازیریها) زمانگیری میشوند، اما باید بین این بخشهای زماندار هم رکاب بزنند و جابهجا شوند. به همین دلیل، اندرو ترکیبی از تواناییهای دانهیل و قابلیت رکابزدن در مسیرهای طولانیتر است.دوچرخههای اندرو برای عملکرد بسیار بالا در سرازیریهای تند، خشن و فنی طراحی شدهاند. آنها در مسیرهای سخت و پرچالش تقریباً در سطح دوچرخههای دانهیل عمل میکنند و میتوانند این بخشها را با سرعت و کنترل بالا طی کنند.اما تفاوت مهم اندرو با دانهیل در چندمنظوره بودن آن است. دوچرخههای اندرو در عین قدرت بالا در سرازیری، توانایی قابل قبولی در سربالاییها هم دارند. برخلاف دوچرخه دانهیل که تقریباً فقط برای پایین رفتن مناسب است، اندورو میتواند هم در سرازیریهای سنگین و هم در مسیرهای بین آنها بهخوبی رکاب زده شود.اگر عاشق این هستید که با بیشترین سرعت ممکن از مسیرهای شیبدار و خشن پایین بیایید، دوچرخه اندورو انتخاب ایدهآلی است. با آن میتوانید در کنار دوستانی که دوچرخه تریل دارند هم سواری کنید، اما در بخشهای سرازیری و سخت مسیر عملکرد بسیار بهتری خواهید داشت.البته باید در نظر داشته باشید که در سربالاییها ممکن است کمی بیشتر از دوچرخههای سبکتر اذیت شوید. بنابراین اگر بالا رفتن سریع و حفظ سرعت بالا در مسیرهای صاف برایتان مهمتر است، دوچرخه تریل گزینه بهتری است. اما اگر هدف اصلی شما سرعت بالا در سرازیریها و مسیرهای خشن است، اندرو بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.کورس تعلیق: جلو 150–180
Downhill (DH) (دانهیل)
تخصصیترین نوع برای سرازیریهای شدید. دارای بیشترین میزان تعلیق و کنترل. دوچرخهسواری دانهیل یکی از هیجانانگیزترین و پرآدرنالینترین سبکهای دوچرخهسواری کوهستان است که تمرکز اصلی آن فقط و فقط روی پایین آمدن از مسیرهای شیبدار، فنی و بسیار خشن است. در این سبک، هدف رسیدن به بیشترین سرعت ممکن در سرازیریها همراه با حفظ کنترل کامل روی دوچرخه است.مسیرهای دانهیل معمولاً شامل سنگهای بزرگ، ریشه درختان، پرشها (Jump)، دراپها (Drop) و پیچهای تند هستند، بنابراین این سبک نیاز به مهارت بالا و تمرکز زیادی دارد.دوچرخههای دانهیل بهطور خاص برای تحمل شرایط بسیار سخت طراحی شدهاند. این دوچرخهها دارای فریم بسیار مقاوم و مستحکم هستند و از سیستم تعلیق کامل با کورس بلند معمولاً حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ میلیمتر بهره میبرند. برای جذب ضربات شدید و حفظ پایداری در سرعتهای بالا ساخته شدهاند.همه این ویژگیها باعث میشود دوچرخه دانهیل در سرازیریها عملکردی فوقالعاده داشته باشد.واقعیت این است که دوچرخه دانهیل برای بالا رفتن طراحی نشده است. وزن بالا، کورس زیاد کمکفنرها و زاویه طراحی فریم باعث میشود رکابزدن با این دوچرخه بسیار سخت و ناکارآمد باشد.به همین دلیل، معمولاً برای رسیدن به ابتدای مسیرهای دانهیل از تلهکابین یا وانت استفاده میشود.اگر به دنبال سرعت بالا، هیجان زیاد و عبور از مسیرهای بسیار سخت و تکنیکی هستید، دانهیل بهترین گزینه برای شماست.
Dirt Jump (درت جامپ)
درت جامپ (Dirt Jump) یکی از سبکهای هیجانانگیز و نمایشی دوچرخهسواری کوهستان است که تمرکز اصلی آن روی پرش، اجرای حرکات نمایشی (Tricks) و کنترل دوچرخه در هواست. در این سبک، مسیرها معمولاً شامل پرشهای پشتسرهم، رمپهای خاکی و زمینهای فلت برای اجرای حرکات فنی هستند.برخلاف سبکهایی مثل کراسکانتری یا اندورو که هدف آنها پیمایش مسیرهای طولانی یا فنی است، درت جامپ بیشتر روی مهارت، خلاقیت و کنترل در پرواز با دوچرخه تمرکز دارد.
دوچرخههای درت جامپ بهصورت خاص برای پرش و حرکات هوایی طراحی شدهاند و ویژگیهای متفاوتی نسبت به سایر دوچرخههای کوهستان دارند:
- فریم بسیار مقاوم و کوتاه برای کنترل بهتر در هوا
- تکسرعته بودن (Single Speed) در اکثر مدلها برای سادگی و استحکام بیشتر
- چرخهای 26 اینچ برای چابکی بالا و فرودهای دقیق
- کمکفنر جلو با کورس کوتاه یا متوسط برای جذب ضربه هنگام فرود 80–120 میلی متر
- وزن نسبتاً کم و طراحی فشرده برای اجرای تریکهای بهتر
این طراحی باعث میشود دوچرخه درت جامپ در پرشها بسیار پایدار و قابل کنترل باشد.